Je gezondheid, je actieve belegging

Meesterbelegger Warren Buffett gaf studenten ooit een simpel advies: beschouw je gezondheid als een belegging waar je zo vroeg mogelijk in moet investeren. Nieuwe levensverlengende medicijnen en technologie zullen ons toelaten om ons ‘gezondheidskapitaal’ actiever te gaan beheren.

Denk je bij het horen van de merknamen Ozempic, Wegovy en Mounjaro nog aan obesitas en snel gewichtsverlies? Dan is het tijd voor een update. Het is inmiddels duidelijk dat GLP-1 medicijnen op een ander niveau spelen dan ‘normale’ medicijnen, ze worden her en der zelfs de eerste levensverlengende medicijnen genoemd. Ik begrijp dat dat wenkbrauwen doet fronsen – levensverlenging is een domein dat weleens ten prooi valt aan gewiekste verkopers en kwakzalvers. Maar op een conferentie van oncologen in Chicago werd de kracht van zulke GLP-1 medicijnen voor de preventie van kanker in maar liefst 40 grootschalige studies geïllustreerd. De effecten blijken groter dan wat je zou kunnen verwachten puur op basis van het gewichtsverlies van patiënten.

De hypothese is dat dit type medicijnen ontstekingen onderdrukken en systemisch in het lichaam werken. Dat sluit ook aan bij de straffe, zij het anekdotische, verhalen over onverwachte positieve effecten van GLP-1 medicijnen bij migraine, artritis en zelfs na een hersenschudding. Verder onderzoek is nodig, maar het laatste woord is hier nog niet over geschreven.

Want, als het inderdaad klopt dat deze medicijnen en hun opvolgers helpen om tal van ouderdomsziektes op afstand te houden, dan gaan we ze preventief willen innemen. En zoals elke succesvolle belegger weet: hoe vroeger je begint, hoe groter de winst. Die ‘winst’ drukt zich uit in gezonde levensjaren, een blakend voorkomen op latere leeftijd, veel verjaardagen vieren met je (achter)kleinkinderen. Of hoe Warren Buffett het ooit verwoordde in een lezing aan studenten: 'Je hebt maar één lichaam en één geest en die moeten een heel leven meegaan. Wat je nu doet, bepaalt hoe je lichaam en geest zullen functioneren over 10, 20 of 30 jaar.' Vorige zondag vierde Buffett zijn 96ste verjaardag.

De droom van een lang en gezond leven is even oud als de mensheid zelf. Niet alleen aan Warren Buffett, maar aan al wie gezond hoogbejaard wordt, vragen we onophoudelijk levensadvies. Tot voor kort was de korte samenvatting daarvan: niet roken, niet te veel alcohol drinken, genoeg slapen, bewegen en sociaal contact. Dingen die we eigenlijk zelf hadden kunnen bedenken. En inderdaad: 57% van de voortijdige overlijdens in West-Europa hadden vermeden kunnen worden door gezondere levensstijlkeuzes. Met GLP-1’s ontstaat het idee dat we ons gezondheidskapitaal in de toekomst actief kunnen managen. 

Wat vandaag ontbreekt om dat te doen, is een rationele methode en een nauwkeurige dosering, bijgestuurd op basis van een gemeten effect. Dat vergt een nieuw technologisch instrumentarium. We spreken in dat verband van een ‘closed loop’: meten, weten en vervolgens permanent bijsturen. Wearables, patches of slimme ringen kunnen daarbij helpen. En in de nabije toekomst voegen we nog technologie toe aan dat instrumentarium, bijvoorbeeld om bloeddruk en ontstekingswaarden te monitoren. Denk aan nieuwe optische technieken, of metingen via ons netvlies, of glucosemonitors in pleistervorm die ook hormonen zullen meten. Het zijn medische toepassingen die een extreme miniaturisatie van bestaande technologieën vergen.

'Someone is sitting in the shade today because someone planted a tree a long time ago', aldus het ‘Orakel van Omaha’. Ook wie de vruchten wil plukken van een lang en gezond leven heeft een langetermijnvisie nodig. Nauwkeurig toegediende GLP-1 medicijnen zullen daar – samen met de klassieke adviezen – misschien wel een deel van uitmaken.

Deze column verscheen eerder in De Tijd.