STREAMS

Wegenwerken: een veiligheidsrisico voor kwetsbare weggebruikers

Tussen 2017 en 2021 vond 10% van alle verkeersongevallen en 14% van alle dodelijke verkeersongevallen in België plaats in de buurt van wegenwerken.

Dergelijke ongevallen treffen onevenredig vaak kwetsbare weggebruikers. Dat geldt in het bijzonder voor stedelijke gebieden, waar voetgangers en fietsers goed zijn voor 40% van de gewonden bij ongevallen rond wegenwerken. Aangezien Vlaanderen de komende jaren fors investeert in de vernieuwing en verbetering van het wegennet, wordt verwacht dat deze cijfers zonder bijkomende maatregelen nog verder zullen stijgen.

Tegelijk wil de overheid met de campagne ‘All for Zero’ het aantal verkeersdoden tegen 2050 tot nul herleiden. De bescherming van kwetsbare weggebruikers is daarbij een prioriteit. Het is daarom dringend om ook de veiligheid rond wegenwerken aan te pakken.

De huidige systemen voor verkeersmanagement hebben beperkingen in hoe ze met wegenwerken omgaan. Die werken leiden vaak tot specifieke oplossingen die moeilijk te integreren zijn in bestaande wegbeheersystemen. Bovendien zorgen wegenwerken voor extra uitdagingen, zoals gevaarlijke nieuwe verkeersstromen ter hoogte van de werf en op omleidingsroutes, en versnelde slijtage van omleidingswegen die niet ontworpen zijn voor zwaar verkeer.

In het algemeen bieden de huidige systemen onvoldoende geavanceerde functies om kwetsbare weggebruikers te kunnen beschermen. Ze beschikken niet over de nodige detectiemogelijkheden, real-time integratie van gegevens en nauwkeurige veiligheidsanalyses.

Het STREAMS-project wil de veiligheid van kwetsbare weggebruikers en wegenwerkers in en rond wegenwerken verbeteren. Daarnaast onderzoekt het de impact van wegenwerken op verkeersstromen en de toestand van nabijgelegen wegen. Het doel is om tot datagedreven inzichten te komen die beleidsbeslissingen ondersteunen, infrastructuurverbeteringen sturen en de verkeersveiligheid verhogen.

Technologie en data voor meer verkeersveiligheid

Het STREAMS-consortium zal de manier waarop verkeersdata worden verzameld verder ontwikkelen, om zo onveilige situaties rond wegenwerken aan te pakken:

• Ongevallen voorkomen door de interactie tussen kwetsbare weggebruikers en het ander verkeer te monitoren, en door verkeerspatronen te analyseren om risico’s vroegtijdig te identificeren.
• Risico’s beperken via zowel analyse op werfniveau als op netwerkniveau, zodat de infrastructuur en de omleidingen proactief kunnen worden aangepast.
• Veiligheid herstellen door realtime tracking en monitoring te gebruiken om datagedreven verbeteringen voor te stellen.

Het project combineert de gegevens van sensoren op meerdere locaties, tracking op basis van camera- en LiDAR-technologie, realtime verkeersbeheer, en AI-gestuurde data-analyse.

STREAMS introduceert belangrijke innovaties

• Detectie en tracking van voetgangers, fietsers en wegenwerkers via multimodale sensorfusie (RGB-camera’s, thermische camera’s en LiDAR) met een hoge nauwkeurigheid van minder dan 1 meter. Het systeem volgt de trajecten van kwetsbare weggebruikers en onderscheidt hen van het overige verkeer, zodat gerichte veiligheidsmaatregelen mogelijk worden.
• Monitoring van de toestand van wegen met behulp van hoge-resolutie LiDAR-scans om beschadigingen aan het wegdek vroegtijdig op te sporen. Daarnaast maakt periodieke mapping van de infrastructuur het mogelijk om slijtage en potentiële risico’s systematisch in kaart te brengen.
• Integratie van realtime verkeersbeheer met voorspellingen. Gegevens over wegenwerken worden gekoppeld aan navigatiesystemen en platformen voor verkeersmanagement. AI analyseert verkeerspatronen om omleidingen te optimaliseren en congestie te beperken. Veiligheidsanalyses met simulaties ondersteunen beleidskeuzes en infrastructuurverbeteringen.
• Inzet van burgerparticipatie en crowd-sourced data. Meldingen van weggebruikers helpen om onverwachte omleidingen en veiligheidsproblemen te signaleren. Door deze feedback te combineren met AI-gestuurde detectie van afwijkingen ontstaat een beter inzicht in concrete verkeerssituaties.
• Focus op efficiëntie en kostenbeheersing. Het project ontwikkelt energiezuinige AI-algoritmen voor realtime sensorfusie en dataverwerking en optimaliseert de plaatsing van sensoren om installatie- en operationele kosten te verlagen.

Maatschappelijke en economische voordelen

• Minder verkeersongevallen: Een daling van slechts 1% in ongevallen met kwetsbare weggebruikers kan jaarlijks tot 130 miljoen euro aan maatschappelijke kosten besparen.
• Betere doorstroming: Efficiënter beheer van wegenwerken vermindert congestie en beperkt economische verliezen door vertragingen.
• Datagedreven beleid: De inzichten uit het project ondersteunen overheden bij het invoeren van effectievere en gerichtere veiligheidsmaatregelen.
• Schaalbaarheid en marktpotentieel: De wereldwijde markt voor verkeersveiligheid groeit jaarlijks met ongeveer 10%, wat STREAMS positioneert als een veelbelovende en schaalbare oplossing voor modern verkeersbeheer.

“STREAMS maakt wegenwerken veiliger door geavanceerde sensortechnologie, AI-gestuurde analyses en realtime verkeersbeheer slim te combineren. Het project beschermt kwetsbare weggebruikers beter, volgt de wegtoestand nauwkeurig op en stuurt verkeersstromen actief bij op basis van data. Zo legt STREAMS de basis voor slimmer infrastructuurbeleid en een toekomstgerichte, veilige mobiliteit.”