
Energy Systems Flexibility for Smarter Renewables
Om tegen 2050 klimaatneutraal te kunnen zijn, moeten veel meer hernieuwbare energiebronnen in ons energiesysteem worden geïntegreerd. Maar dat vereist meer flexibiliteit, onder meer door de sterk variërende productie van zonne- en windenergie, en de toenemende elektrificatie van transport, verwarming en industrie. Die flexibiliteit is nodig om het elektriciteitsnet betaalbaar te houden en om op elk moment vraag en aanbod in evenwicht te kunnen brengen.
Heel wat woningen en bedrijven beschikken vandaag al over energie-assets die deze flexibiliteit kunnen leveren, zoals batterijen, laadpunten voor elektrische voertuigen, en zonnepanelen. Maar deze systemen worden meestal afzonderlijk aangestuurd, waardoor een groot deel van hun flexibiliteit onbenut blijft. Dat potentieel beter benutten is essentieel om meer hernieuwbare energie te integreren, netcongestie te verminderen, en om dure uitbreidingen van het elektriciteitsnet te vermijden.
Het EnSyFlex-project pakt deze uitdaging aan met intelligente oplossingen voor energiebeheer die de kleinschalige en middelgrote energie-assets beter benutten. Het gaat onder meer om batterijsystemen, laadpunten voor elektrische voertuigen, en zonne-installaties in woningen, bedrijventerreinen, winkels en kantoorgebouwen. Daarnaast onderzoekt het project hoe deze assets nog meer economische waarde kunnen creëren door actief deel te nemen aan verschillende energiemarkten.
EnSyFlex ontwikkelt innovatieve tools en AI-technologieën die zowel beslissingen over energie-investeringen als het dagelijkse beheer ervan verbeteren.
Een eerste focus ligt op het helpen van bedrijven bij het bepalen van de optimale combinatie van zonnepanelen, batterijopslag, en andere flexibele energie-assets op een specifieke locatie. Hiervoor ontwikkelt het project beslissingsondersteunende tools die rekening houden met het lokale elektriciteitsverbruik, beperkingen van het elektriciteitsnet, dynamische energietarieven, en de mogelijkheden geboden door energiemarkten.
Een belangrijke innovatie is het principe van value stacking. Daarbij worden energie-assets niet voor één toepassing ingezet, maar combineren ze meerdere functies tegelijk. Zo kunnen ze het eigen verbruik van zonne-energie verhogen, bijdragen aan het evenwicht op het elektriciteitsnet, flexibiliteitsdiensten leveren en inkomsten genereren op energiemarkten. Daarbij wordt zowel gekeken naar toepassingen achter de elektriciteitsmeter (behind-the-meter), zoals lokaal energiebeheer, als ervoor (front-of-the-meter), waarbij flexibiliteit aan het elektriciteitsnet wordt aangeboden. Door de verschillende inkomsten te combineren, worden investeringen in hernieuwbare energie aantrekkelijker en rendabeler.
Het project onderzoekt ook hoe flexibele assets van verschillende locaties kunnen worden samengebracht in grotere flexibiliteitspools. Door batterijopslag, laadpunten voor elektrische voertuigen, en ander stuurbaar verbruik te bundelen, kunnen bedrijven grotere flexibiliteitsportefeuilles creëren die meer waarde bieden voor netbeheerders en energiemarkten.
Een tweede belangrijke innovatiepijler is AI-gestuurde voorspelling en energiebeheer. EnSyFlex ontwikkelt geavanceerde algoritmen die de productie van zonne-energie, de elektriciteitsvraag, en de beschikbare flexibiliteit nauwkeuriger voorspellen. Dankzij nieuwe technieken kunnen deze modellen zich efficiënt aanpassen aan veranderende omstandigheden, zonder dat ze telkens volledig opnieuw moeten worden getraind.
Op basis van deze voorspellingen ontwikkelt het project intelligente algoritmen die de productie van zonne-energie, batterijopslag, het laden van elektrische voertuigen en ander flexibel verbruik automatisch op elkaar afstemmen. Daarbij houden de algoritmen voortdurend rekening met meerdere doelstellingen tegelijk, zoals energiekosten, CO₂-uitstoot, gebruikerscomfort, en de levensduur van batterijen, terwijl ze ook de beperkingen van het elektriciteitsnet en de lokale netomstandigheden respecteren.
De innovaties van EnSyFlex worden getest en gevalideerd met data en energie-assets van de industriële partners. De technologieën worden eerst geëvalueerd in het laboratorium en in living lab-omgevingen en vervolgens gevalideerd op bestaande praktijklocaties. Het gaat onder meer om kantoorgebouwen, winkels, en industriële sites met zonnepanelen, batterijopslag, en laadpunten voor elektrische voertuigen, evenals grootschalige platformen die energie-assets over meerdere locaties bundelen.
Met de grote variatie aan energie-assets, locaties en toepassingsdomeinen wil het project aantonen dat de ontwikkelde tools en algoritmen breed inzetbaar zijn in uiteenlopende praktijksituaties.
Daarnaast wil EnSyFlex de concrete meerwaardes van zijn oplossingen aantonen. Het project streeft naar nauwkeurigere energievoorspellingen, een beter gebruik van lokale energieflexibiliteit, hogere inkomsten uit flexibiliteitsdiensten en energiemarkten, en een kortere terugverdientijd van investeringen in hernieuwbare energie.
“Door hernieuwbare energie, batterijopslag, flexibel elektriciteitsverbruik, en intelligent AI-gestuurd energiebeheer te combineren, draagt EnSyFlex bij aan een duurzamer, veerkrachtiger en kostenefficiënter energiesysteem. Tegelijk creëert het project nieuwe kansen voor bedrijven en aanbieders van energiediensten.”
EnSyFlex ontwikkelt AI-gestuurde oplossingen voor energiebeheer en energieflexibiliteit die hernieuwbare energie, batterijopslag, en flexibel elektriciteitsverbruik slim op elkaar afstemmen. Zo maakt het project toekomstige energiesystemen duurzamer, economisch rendabeler, en beter afgestemd op de behoeften van het elektriciteitsnet.
EnSyFlex is een imec.icon onderzoeksproject gesteund door imec and het Agentschap Innoveren & Ondernemen (VLAIO).
Het project is gestart op 01.05.2026 en loopt tot 30.04.2028.