Van onderzoeker tot CEO: Luc Van den hove blikt terug op een carrière lang imec

Na een loopbaan van meer dan veertig jaar bij imec – waarvan sinds 2009 als CEO – geeft Luc Van den hove de fakkel door aan Patrick Vandenameele. Daarmee breekt voor Luc een nieuwe fase aan: vanaf april 2026 is hij voorzitter van imec, een rol waarin zijn ervaring en internationale netwerk opnieuw van grote waarde zullen zijn. Tegelijk hoopt hij meer tijd te kunnen vrijmaken voor zijn familie (en in het bijzonder zijn drie kleinkinderen), en voor nieuwe én te herontdekken passies.

Maar voor hij aan dat volgende hoofdstuk begint, blikken we samen met hem terug op een uitzonderlijke reis: van jonge onderzoeker, tot CEO van het chiplabo van de wereld.

U was er al bij vanaf de start van imec, in 1984. Hoe bent u eigenlijk bij imec terechtgekomen? 

Luc Van den hove: “In 1983 studeerde ik af als burgerlijk ingenieur aan de KU Leuven, met een masterscriptie onder begeleiding van Gilbert Declerck – die later, van 1999 tot 2009, de rol van CEO van imec op zich zou nemen. Op die manier kwam ik dus al vrij snel in de directe omgeving terecht van de pioniers die imec mee uit de grond zouden stampen. En toen imec in 1984 werd opgericht, had ik het geluk dat ik er met een FWO-beurs aan de slag kon.”

“Ik was als jonge ingenieur vooral ontzettend hongerig naar een uitdaging. En bij die kleine, hyperambitieuze imec familie voelde ik me meteen helemaal thuis.”

Over ambitie gesproken: vandaag staan we op de drempel van 2nm-technologie. Maar hoe zag het chiplandschap er eigenlijk uit toen u midden jaren ’80 bij imec startte? Naar welke doelen werd toen toegewerkt?

Luc Van den hove: “Als je het imec jaarverslag van 1984 erop naslaat, zie je hoe pril alles nog was. We hadden net de ontwikkeling van 3 micron CMOS-technologie afgerond, en hadden – voor die tijd bijzonder ambitieus – onze blik gericht op 1,25 micron.”

“Het klinkt bijna banaal vandaag, maar destijds was het bereiken van die 1-microngrens een hele mijlpaal. En ondertussen zitten we een factor duizend kleiner! Die schaalverkleining blijft, zelfs voor iemand die het van dichtbij heeft meegemaakt, bijna onvoorstelbaar.”

“En belangrijk om te benadrukken: het is niet dat we alles zomaar in de schoot geworpen kregen: imec moest – zeker in die beginjaren – volop strijden voor zijn plaats op het wereldtoneel. Ik herinner me bijvoorbeeld nog goed hoe fier we die eerste jaren waren als één van onze papers aanvaard werd op een internationale topconferentie, terwijl dat ondertussen een routine is geworden. Dat, en het feit dat we vandaag het chiplabo van de wereld zijn, toont welke weg we de voorbije decennia hebben afgelegd – niet alleen technologisch, maar ook qua geloofwaardigheid, reputatie en uitstraling.”

Misschien nog even over die beginjaren. Wat was uw werkterrein als jonge onderzoeker?

Luc Van den hove: “De eerste jaren werkte ik vooral op silicides (verbindingen tussen silicium en een metaal, red.) die in de chipsector worden gebruikt omdat ze een veel lagere elektrische weerstand hebben dan zuiver silicium – en daardoor zeer efficiënte geleiders zijn. Dat onderzoek vormde ook de basis van mijn doctoraat.”

“Het was een heerlijke, maar bijzonder intense periode: we waren nieuwsgierig en vonden voortdurend nieuwe manieren om onze kennis bij te spijkeren. Gilbert, bijvoorbeeld, laste in die tijd elke zomer een soort ‘sabbatical’ in bij Eastman Kodak – in Rochester, in de VS. Ik ben toen verschillende keren met hem meegegaan – mét onze families erbij. Ik kan dat soort initiatieven alleen maar aanraden aan de jonge onderzoekers van vandaag: ze zijn niet alleen een reality check – ze dompelen je onder in de concrete vraagstukken waarmee commerciële bedrijven worstelen – maar bovendien leer je je collega’s ook op een heel andere manier kennen. Het smeedt een band voor het leven.”

Onder impuls van Gilbert Declerck zette u ook uw eerste commerciële stappen. Hoe ging dat?

Luc Van den hove: “Dat viel eigenlijk samen met de periode waarin ik nog volop aan mijn doctoraat werkte. Als 26-, 27-jarige kreeg ik van Gilbert Declerck de opdracht om met de grote, internationale chipbedrijven te gaan onderhandelen en hen te overtuigen hun toestellen in de imec cleanroom te installeren. Die verantwoordelijkheid heeft mijn hele carrière vormgegeven: naast mijn rol als doctoraatsonderzoeker was ik ook teammanager en plots kon ik niet alleen mijn technische en managementexpertise uitdiepen, maar ook mijn onderhandelingsskills en commerciële vaardigheden aanscherpen. Dat die later nog van onschatbare waarde zouden blijken, wist ik toen natuurlijk niet. Maar één ding is zeker: het was een stevige uitdaging!”  

“Ook de onderhandelingen met Philips – als een soort van core partner avant la lettre – passen trouwens in dat rijtje. Als rechterhand van Gilbert zette ik een samenwerking op waarbij Philips niet alleen toetrad tot de verschillende strategische onderzoeksprogramma’s van imec, maar eveneens een honderdtal medewerkers afvaardigde om in onze 200mm-cleanroom onderzoek te doen. Dat samenwerkingsmodel werd later de basis voor ons core partnerprogramma, waarin al snel bedrijven als Intel, Samsung, TSMC en vele anderen instapten. Achteraf gezien was dat een echt kantelpunt voor imec: het fundament van ons huidige samenwerkingsmodel werd toen gelegd.” 

Werd u zo langzaam klaargestoomd voor uw toekomstige rol als CEO?

Luc Van den hove: “Goh – toen speelde dat uiteraard nog helemaal niet. Maar door – vanaf dag één – zo nauw samen te werken met collega’s als Gilbert heb ik wél ontzettend veel geleerd. De onderhandelingen met partners zijn daar één voorbeeld van. Een ander cruciaal moment was de beslissing, in 2004, om de stap te zetten van 200 naar 300mm wafers. Dat was een gigantische en gewaagde investering, omdat ze gepaard ging met de bouw van een heel nieuwe cleanroom. Gilbert en ik waren daar de grote pleitbezorgers van, terwijl heel wat collega’s er eerder sceptisch tegenover stonden. Maar het was absoluut noodzakelijk om onze partners – die dezelfde switch al volop aan het maken waren – niet te verliezen.”

“Zulke keuzes zijn stuk voor stuk bepalend geweest voor het voortbestaan en het latere succes van imec. Dat vanop de eerste rij meemaken, en leren hoe je zelfs sceptici in je verhaal meekrijgt, was een enorm leerrijke ervaring. Maar het is pas achteraf dat je beseft hoe vormend die jaren eigenlijk geweest zijn.”

Herinnert u zich het moment waarop u gevraagd werd om CEO van imec te worden?

Luc Van den hove: “Ja, heel goed zelfs. Dat was zo ergens rond 2007, na een dag vol meetings met de R&D-afdeling van Intel in Portland. Toen we ’s avonds met z’n tweeën op restaurant zaten, vroeg Gilbert me of ik het zag zitten om hem op te volgen. Uiteraard lag de uiteindelijke beslissing bij de Raad van Bestuur, en werd ik de maanden daarna uitgebreid gescreend en begeleid, maar voor mij voelde het eigenlijk meteen als een zeer natuurlijke stap.”

Hoe kijkt u terug op de afgelopen 17 jaar als CEO? Welke evolutie heeft imec in die periode doorgemaakt?

Luc Van den hove: “Ik heb onder meer ingezet op het verder professionaliseren van de organisatie, voortbouwend op het werk van mijn voorgangers, om zo onze internationale impact nog meer te versterken.”

“De fundamenten daarvoor werden uiteraard al rond de eeuwwisseling gelegd, maar de voorbije 17 jaar hebben we dat proces aanzienlijk versneld. Dat deden we door ons onderzoek nog nauwer af te stemmen op de noden van de commerciële spelers, door de meest geavanceerde onderzoeksinfrastructuur voor chiptechnologie onder één dak te verzamelen, én door een manier van werken te hanteren die in onze industrie weinig gelijken kent. Al die elementen worden door onze partners enorm naar waarde geschat. Het is immers precies dankzij die combinatie van wetenschappelijke excellentie, een doorgedreven professionalisme en state-of-the-art infrastructuur dat imec is kunnen uitgroeien tot een essentiële schakel in het wereldwijde microchip-ecosysteem.”

“Tegelijk hebben we onze lokale impact een boost gegeven. Zo hebben we sinds 2009 bijvoorbeeld meer dan 100 spin-offs gelanceerd die vandaag mee de innovatie- en jobmotor van Vlaanderen aandrijven. En daarnaast hebben we via het imec.istart-programma al meer dan 300 tech start-ups met raad, daad én financiering bijgestaan. Op die manier dragen we niet alleen bij aan de economische groei van onze regio, maar ook aan de duurzame verankering van kennis en talent in Vlaanderen.”

Welke drie momenten – of beslissingen die u moest nemen – zijn volgens u tekenend voor die sprong voorwaarts?

Luc Van den hove: “Eigenlijk schieten er me spontaan meerdere sleutelmomenten te binnen, maar als ik me echt tot drie highlights moet beperken – dan zou ik, in willekeurige volgorde, kiezen voor: 

• De fusie met iMinds. Daardoor konden we twee complementaire werelden eindelijk samenbrengen: geavanceerde chiptechnologie en de digitale toepassingen die erop draaien; domeinen die tot dan toe grotendeels naast elkaar ontwikkeld werden. We beseften toen al dat het concept van systeem-technologie co-optimalisatie (STCO) steeds crucialer zou worden: een ontwerpfilosofie die vertrekt vanuit de noden van het bredere systeem – hardware én software – en van daaruit technologische knelpunten (zoals geheugentypes, interconnecties, of koeling) blootlegt. Vandaag blijkt dat we toen perfect hebben aangevoeld waar de industrie naartoe ging: STCO vormt namelijk de basis voor de belangrijke chipinnovaties van de afgelopen jaren.
• Het verdiepen van de samenwerking met ASML. Ook dat mag je gerust een persoonlijk project noemen. Meteen na mijn doctoraat heb ik – onder de vleugels van Gilbert en vanuit mijn litho-expertise – mee de basis gelegd voor onze samenwerking met ASML. Wat toen begon als een eerste verkenning, is uitgegroeid tot een strategisch partnership dat we door de jaren heen steeds verder hebben uitgebouwd, en dat zowel ASML als imec heeft doen uitgroeien tot absolute wereldspelers. Tot op vandaag is het één van de meest bepalende pijlers van ons technologisch leiderschap. 
• Imecs rol in de EU Chips Act – één van de grootste publiek-private programma’s in de geschiedenis van de Europese technologiesector. Wat we daar als team gerealiseerd hebben, is fenomenaal en ongezien. Het heeft voor iedereen duidelijk gemaakt dat imec de absolute nummer één is – in Europa én daarbuiten.” 

En hoe kijkt u naar de internationale expansie van imec?

Luc Van den hove: “Ook die is de afgelopen jaren enorm versneld. Ons eerste kantoor in Nederland, bijvoorbeeld, openden we twintig jaar geleden in Eindhoven – maar intussen hebben we ons netwerk daar uitgebreid met nieuwe vestigingen in Wageningen en Nijmegen. Daarnaast hebben we voet aan de grond gezet in onder meer de VS, het Verenigd Koninkrijk, Finland, Italië en Duitsland – maar ook in Azië en het Midden-Oosten – telkens op plaatsen waar sterke ecosystemen en strategische partners actief zijn. En in Spanje worden op dit moment (letterlijk) de fundamenten gelegd van een nieuwe cleanroom.”

“Die internationale groei brengt ons dichter bij onze partners, helpt ons lokaal talent én financiering aan te trekken, en laat ons sneller inspelen op nieuwe opportuniteiten. Bovendien geeft die lokale nabijheid ons de mogelijkheid om een beroep te doen op de expertise van andere onderzoeksinstellingen en universiteiten. Kortom: dankzij onze internationalisatiestrategie zijn we aanwezig op de plekken waar we de grootste impact kunnen creëren.”

“En dan is er natuurlijk ook de geopolitieke dimensie. In een wereld die snel verandert, is internationaal aanwezig zijn geen luxe maar een noodzaak. Nu we ons bijvoorbeeld steeds nadrukkelijker positioneren als een Europees onderzoekscentrum, is het belangrijk dat de Europese lidstaten duidelijk zien welke meerwaarde imec biedt. Een lokaal filiaal dat – net zoals in Vlaanderen – bijdraagt aan welvaart, jobcreatie en kennisopbouw is daarvoor het beste bewijs.”  

Uiteraard kreeg u ook af en toe te maken met crisismomenten. Hoe ging u daarmee om?

Luc Van den hove: “Voor mij begint crisisbeheer altijd bij eerlijkheid, openheid en daadkracht. Een goed voorbeeld daarvan is hoe imec is omgegaan met de covidcrisis. Samen met het managementteam hebben we toen snel strenge maatregelen ingevoerd – maatregelen die niet alleen de gezondheid van onze werknemers moesten beschermen, maar ook de continuïteit van ons werk moesten garanderen.

“En dat ging veel verder dan inzetten op thuiswerk en mondmaskers. Zo werkten we bijvoorbeeld met parallelle cleanroomteams die strikt gescheiden bleven, zodat een eventuele besmetting nooit de volledige cleanroom zou stilleggen. En extern schakelden we versneld over op virtuele overlegmomenten om onderzoeksresultaten te delen. Maar nog belangrijker was de continue communicatie met onze werknemers en partners om hen betrokken, geïnformeerd en gemotiveerd te houden. Aan die communicatie hebben we heel veel tijd en aandacht besteed. Het was één van mijn voornaamste bekommernissen.”

“Als ik vandaag op die periode terugkijk, ben ik dan ook enorm trots op hoe we dat samen hebben aangepakt. Het helpt natuurlijk dat we technologisch uitstekend voorbereid waren om van de ene dag op de andere massaal over te schakelen naar werken-op-afstand, maar we hebben vooral bewezen dat open, eerlijke, transparante communicatie een organisatie versterkt. Zelfs in die moeilijke omstandigheden slaagden we erin een sterk groeps- en teamgevoel te behouden.

“Uiteraard was het geen makkelijke periode – ik geef toe dat ik er af en toe ‘s nachts van wakker lag. Maar voor mij bevestigt die ervaring nogmaals dat vertrouwen, eerlijkheid en openheid cruciaal zijn, zowel wanneer alles goed gaat als wanneer het even wat moeilijker loopt.”

Is er een bepaald motto dat u de voorbije jaren als leidraad hebt gebruikt?

Luc Van den hove: “Goede vraag. Eigenlijk heb ik er een paar:

• “Zeg nooit ‘neen’ tegen een (potentiële) klant”. Omdat elke opportuniteit het potentieel in zich draagt om iets groots te worden – zelfs als ze in het begin klein of onbeduidend lijkt.
• “Geef nooit op”. Als je iets wil realiseren, moet je doorzetten tot je dat doel bereikt hebt. Laat je niet ontmoedigen als het niet meteen lukt.
• “Focus altijd op het positieve”. Elke uitdaging opent nieuwe opportuniteiten. 
• “Blijf nederig”. Wees altijd ambitieus, maar nooit arrogant in je communicatie – of in de samenwerking – met partners.” 

En nu is het dus tijd om het stokje door te geven aan uw opvolger, Patrick Vandenameele. Wat is volgens u de grootste uitdaging waarmee hij op korte termijn te maken krijgt? En welke goede raad zou u hem willen meegeven?

Luc Van den hove: “Op technologisch vlak zie ik vooral opportuniteiten. Op het kruispunt van nano-, bio- en AI-technologie bijvoorbeeld gaan er de volgende jaren ongelooflijke stappen voorwaarts worden gezet. En imec is uitstekend geplaatst om daarin een serieus woordje mee te praten.”

“Vooral het geopolitieke landschap zal op korte termijn voor de nodige complexiteit blijven zorgen. Imec daar verder doorheen loodsen, wordt de grote uitdaging voor Patrick. Maar natuurlijk staat hij er niet alleen voor: hij wordt ondersteund door een ervaren managementteam, en als voorzitter sta ook ik klaar om te helpen waar en wanneer dat nodig is.”

“En wat goede raad betreft... Ik denk dat Patrick perfect weet wat er op hem afkomt. Maar als er dan toch één ding is, dan zou ik ongeveer hetzelfde advies geven als datgene dat ik 17 jaar geleden van Gilbert heb gekregen. Die raad bleek immers heel toepasselijk te zijn, namelijk: probeer niet alles zelf te controleren, want daarvoor is imec intussen te groot geworden. Het is een proces waar ikzelf ook door moest – en een delicate evenwichtsoefening. In se komt het erop neer dat je moet leren de dingen een stukje los te laten, zonder de drive te verliezen om het volledige plaatje te willen begrijpen.”

Tot slot, hoe gaat u de extra tijd invullen die nu vrijkomt?

Luc Van den hove: “Sowieso is dit geen afscheid van imec. Als voorzitter van imec zal ik sterk betrokken blijven en met veel plezier mee blijven schrijven aan dat prachtige imec verhaal.”

“Bovendien wil ik meer tijd doorbrengen met mijn familie. Zij hebben me gedurende al die jaren toch een stukje moeten delen met imec. Onlangs is ons derde kleinkind geboren, dus wat dat betreft weten we absoluut wat gedaan.” 

“En net als toen ik als jonge onderzoeker bij imec startte, sta ik nog steeds te popelen om met nieuwe zaken in aanraking te komen. Architectuur, bijvoorbeeld, is altijd één van mijn grote passies geweest; een microbe die ik met mijn zoon – hij is ingenieur-architect – deel. Zo wil ik alleszins tijd vrijmaken om samen met hem te brainstormen rond nieuwe ideeën en concepten, en ook op commercieel vlak sta ik hem graag met raad en daad bij.”

"Maar eigenlijk kijk ik er enorm naar uit om te ontdekken wat er ontstaat wanneer tijd plots geen zeldzame luxe meer is – hoewel ik nu al vrees dat een dag nog steeds niet genoeg uren zal tellen .”

Dankuwel, Luc!